10 باور غلط درمورد سلامت روان و اختلالات روانی : در سال‌های اخیر، سلامت روان به‌تدریج در کانون توجه ما قرار گرفته است. امروزه وضعیت سلامت روان بالاخره، بعد از قرن‌ها در حاشیه قرار گرفته . با ‌این حال، خیلی از تلقی‌های نادرست درمورد آن هنوز از بین نرفته‌اند. در این مقاله 10 برداشت اشتباه درمورد سلامت روان را بررسی می‌کنیم.

با اینکه در سال‌های اخیر موضوع سلامت روان توجه بسیاری از کارشناسان و متخصصان را به خود جلب کرده است، متأسفانه هنوز برداشت‌ها و پیش‌داوری‌های اشتباه زیادی درمورد اختلالات روحی و روانی وجود دارند. همچنان از طرز ‌فکر اشتباه ریشه می‌گیرند. ولی، مانند هر مبحث دیگری، در اینجا نیز با افزایش آگاهی احتمال اینکه باورهای اشتباه را بپذیریم کمتر می‌شود.

۱. مشکلات سلامت روان نادرند

10 باور غلط درمورد سلامت روان و اختلالات روانی : حتی قبل از همه‌گیری ویروس کرونا، این باور اشتباه بود . امروزه، این جمله بیش از پیش از حقیقت فاصله گرفته است. سازمان جهانی بهداشت در سال ۲۰۰۱ تخمین زد که از هر ۴ نفر در جهان ۱ نفر از مشکل سلامت روان یا اختلالات عصبی رنج می‌برد. این سازمان اعلام کرده است که در حال حاضر ۴۵۰ میلیون نفر چنین مشکلاتی را تجربه می‌کنند. اختلالات روانی یکی از مهم‌ترین دلایل زمینه‌ای برای سایر بیماری‌ها هستند.

یکی از رایج‌ترین اختلالات سلامت روان افسردگی است که در سال ۲۰۱۷ بیشتر از ۲۶۴ میلیون نفر در سراسر جهان را تحت‌تأثیر قرار داده بود. تحقیق تازه‌تری که در ایالات متحده انجام شده نشان می‌دهد بعد از فراگیری ویروس کرونا، تعداد افراد مبتلا به افسردگی سه برابر شده است.

اختلال اضطراب منتشر (GAD) اختلال ذهنی دیگری است که میلیون‌ها نفر در سراسر جهان درگیر آن‌اند. دست‌کم در آمریکا حدود ۶٫۸ میلیون نفر به این اختلال دچارند، یعنی بیش از ۳ نفر از هر ۱۰۰ نفر.

10 باور غلط درمورد سلامت روان و اختلالات روانی

۲. حمله پانیک یا وحشت‌زدگی ممکن است کشنده باشد

10 باور غلط درمورد سلامت روان و اختلالات روانی : وحشت‌زدگی یا حملات پانیک ممکن است به‌شدت آزاردهنده باشند و باعث افزایش تپش قلب و احساس ترسِ بیش از ‌اندازه شوند. افرادی که این جملات را تجربه می‌کنند ممکن است احساس کنند سکته کرده‌اند یا به هر دلیلی خواهند مرد؛ اما باید بدانیم این حمله‌ها نمی‌توانند مستقیما کشنده باشد. با ‌این حال، بهتر است به این نکته اشاره کنیم که احتمال دارد برای فردی که دچار وحشت‌زدگی شده حادثه‌ای روی دهد و به همین دلیل، بهتر است این افراد در مکانی امن قرار بگیرند تا خطر آسیب به آنها کاهش یابد.

۳. افرادی که مشکلات سلامت روان دارند نمی‌توانند کار کنند

باوری قدیمی که هنوز هم وجود دارد این است که افرادی که مشکلات سلامت روان دارند نمی‌توانند شغلی را به عهده بگیرند یا عضو مفیدی در سازمان باشند. این باور کاملا اشتباه است. درست است که فردی که با بیماری روانی جدی دست‌به‌گریبان است قادر نیست در شغل‌های عادی مشغول به کار باشد، ولی بیشترِ افرادی که مشکلات سلامت روان دارند می‌توانند درست مانند افراد سالم بازدهی داشته باشند.

پژوهشی در سال ۲۰۱۴ در آمریکا، وضعیت استخدامیِ افراد را بر اساس جدیت بیماری‌های ذهنی بررسی کرد. پژوهشگران به این نتیجه رسیدند که میزان استخدام با افزایش جدیت بیماری های روانی کاهش می‌یابد؛ به‌طوری که ۵۴٫۵ درصد از افرادی که اختلالات روانی جدی داشتند مشغول به کار بودند، در حالی که درصد افراد سالمی که استخدام شده بودند ۷۵٫۹ درصد بود، همچنین میزان افراد که بیماری ذهنی متوسط داشتند ۶۸٫۸ درصد و میزان افراد مشغول به کاری که سطح پایینی از مشکلات سلامت روان داشتند ۶۲٫۷ درصد بود.

۴. مشکلات سلامت روان نشانۀ ضعف‌اند

این جمله به همان اندازه نادرست است که بگوییم پای شکسته نشانه ضعف است! اختلالات روانی بیماری‌اند و هیچ ارتباطی به ضعف شخصیتی ندارند. با این دید، می‌توانیم به افرادی که اختلالات متوسط یا شدید روانی دارند مانند افراد مبتلا به دیابت نگاه کنیم که گاهی در طول عمر نیازمند مراقبت و درمان هستند. در اصل، این گزاره که مشکلات سلامت روان نشانه ضعف‌اند نه‌تنها درست نیست بلکه حتی عکس این جمله صحیح است: مبارزه با مشکل سلامت روان جسارت و قدرت بسیاری می‌خواهد.

۵. اگر با یک دوست مشورت کنیم دیگر نیازی به مشاور نداریم

تفاوت مهمی بین صحبت‌های ساختاریافته و جهت‌یافتۀ مشاور با صحبت‌های معمول بین دوستان وجود دارد. درست است که هر دو می‌توانند با روش‌های مختلف به افرادی که مشکل سلامت روحی دارند کمک کنند، اما مشاور آموزش‌دیده می‌تواند به‌روشی سازنده با مسائل برخورد کند که حتی بهترین دوستان ما مهارت آن را ندارند.

همچنین، همه نمی‌توانند به‌راحتی در مقابل عزیزانشان حرف دلشان را بزنند. مشاوره محرمانه و بی‌طرف است و کاملا بر خصوصیات فردی هر شخص تمرکز دارد. این نکته‌ای است که در بیشتر گفت‌و‌گوهای دوستانه امکان‌پذیر نیست.

۶. مشکلات سلامت روان دائمی‌اند

تشخیص مشکلی در سلامت روان لزوما به‌معنای این نیست که تا پایان عمر با آن دست‌به‌گریبان می‌مانیم. تجربۀ هر فردی در بیماری‌های روانی متفاوت است. بعضی افراد ممکن است دوره‌هایی را تجربه کنند و در فواصل این دوره‌ها به حالت عادی برگردند و بعضی دیگر ممکن است از مشاوره، دارو یا روش‌های درمانی دیگر برای ایجاد تعادل در زندگی خود استفاده کنند.

با‌ این حال، خیلی از افراد کم‌و‌بیش و به‌نوعی درمان می‌شوند. البته باید این نکته را هم در نظر داشته باشیم که درمان برای افراد مختلف معانی مختلف دارد. برای بعضی افراد درمان یعنی برگشت کامل به حالت قبلی و برای برخی دیگر درمان شاید به‌معنای کاهش علائم و برگشت به یک زندگی عادی‌تر باشد.

۷. اعتیاد ناشی از کمبود قدرت اراده است

این جمله درست نیست کارشناسان اختلال مصرف مواد را بیماری‌ای مزمن می‌دانند. تحقیقات بسیاری در این حوزه انجام شده است. از جمله مقاله‌ای که در مرکز ملی اطلاعات زیست‌فناوری (NCBI) منتشر شده و نشان می‌دهد قدرت اراده عامل اثرگذاری بر شکست اعتیاد نیست. آنها نوشته‌اند: «به نظر می‌رسد افرادی که اعتیاد دارند کمبود قدرت اراده ندارند؛ در عوض، رهایی از اعتیاد به توسعه مهارت‌ها و راهبردهایی وابسته است که به افزایش اراده ختم می‌شوند؛ چراکه یکی از عوامل درمان اعتیاد توانایی کنترل محیط است.»

۸. افراد مبتلا به اسکیزوفرنی شخصیتی چندگانه دارند

افراد مبتلا به اسکیزوفرنی دچار ازهم‌گسیختگی ذهنی می‌شوند و شاید همین علامت باعث به‌وجودآمدن این برداشت اشتباه شده است. همچنین واژه «اسکیزوفرنی (Schizophrenia)» که ریشه‌ای یونانی دارد نیز معنای «ذهن گسیخته» می‌دهد؛ اما وقتی یوجین بلولر این واژه را اولین بار در سال ۱۹۰۸ به کار برد، سعی داشت «تقسیم‌پذیری و یکپارچه‌نبودن ذهن و رفتار را به‌عنوان ماهیت این اختلال نشان دهد». به‌استناد سازمان جهانی بهداشت، اسکیزوفرنی «با تغییر در تفکر، ادراک، احساسات، زبان، حسِ از خود و رفتار شناخته می‌شود».

۹. اختلال خوردن فقط در زنان مشاهده می‌شود

این باور اشتباه وجود دارد که اختلال خوردن (Eating Disorder) فقط در زنان جوان و ثروتمند دیده می‌شود. در حالی که این اختلال ممکن است هرکسی را تحت‌تأثیر قرار دهد؛ برای مثال، پژوهشی که اختلال خوردن را به‌مدت ۱۰ سال در افراد مختلف بررسی کرد به این نتیجه رسید که جمعیت‌شناسی این اختلال در حال تغییر است.  بیشترین افزایش آن در میان مردان، افراد با درآمد کمتر و افراد بالای ۴۵ سال وجود دارد. پژوهشی دیگر نشان داده است که در حال حاضر مردان ۱۰ تا ۲۵ درصد از تمامی موارد پرخوری عصبی و بی اشتهایی عصبی و ۲۵ درصد از موارد اختلال خوردن را تشکیل می‌دهند.

۱۰. اختلال خوردن نوعی سبک زندگی است

این باوری نه‌تنها اشتباه بلکه بسیار زیان‌بار است، زیرا اختلال خوردن و تمام انواع آن شامل بی‌اشتهایی عصبی، پرخوری عصبی و اختلال اجتناب یا محدودیت غذا اختلالات ذهنی جدی و خطرناکی‌اند که در موارد افراطی، ممکن است حتی کُشنده باشند.

۱۱. تمام افرادی که اختلال ذهنی دارند خشن‌اند

این نیز باوری اشتباه است. خوشبختانه، با افزایش آگاهی جهانی، این باور اشتباه به‌‌آهستگی در حال از بین رفتن است. حتی افرادی که اختلالاتی جدی مانند اسکیزوفرنی را تجربه می‌کنند اکثرا خشن نیستند. این نکته درست است که تعدادی از افرادی که به بعضی بیماری‌های ذهنی مبتلایند دست به خشونت می‌زنند، اما آنها در اقلیت قرار دارند. محققانی که پژوهشی در زمینه ارتباط خشونت و بیماری ذهنی انجام دادند به این نتیجه رسیدند که افرادی که بیماری ذهنی دارند، وقتی به‌درستی درمان شوند، خطر خشونت ندارند.

سِر گراهام تورنیکرافت (Sir Graham Thornicroft)، استاد روانشناسی در دانشگاه کینگز کالج لندن در بریتانیا، معتقد است «احتمال دارد افرادی که به بعضی از انواع بیماری‌های ذهنی مبتلا هستند نسبت به افراد مبتلا به سایر بیماری ها خشن‌تر باشند.

کلام آخر

به‌طور خلاصه، بیماری‌های ذهنی نیز مانند دیگر بیماری‌ها هستند و در خیلی از موارد درمان می‌شوند. شاید به این دلیل که مغز عضوی پیچیده در بدن انسان است.


مطالب پیشنهادی : 

10 کشور با بیشترین نرخ امید به زندگی

چند نکته طلایی برای خرید عینک آفتابی