در این بخش به زندگینامه حضرت زهرا (س) می پردازیم. حضرت زهرا (س) در نزد مسلمانان ، برترین و والاترین مقام بانوی جهان در تمام قرون و اعصار را دارد. به طوریکه پیامبراکرم (ص)، حضرت زهرا را اولین و آخرین سرور زنان در تمام دنیا معرفی کرده است. حضرت زهرا(س) یکی از پنج عضو آل عبا است که نسل پیامبر(ص) را ایشان ادامه داند.

زندگینامه حضرت زهرا(س)

حضرت فاطمه الزهرا (س) در سال پنجم پس از بعثت و در روز 20 جمادی الثانی در مکه به دنیا آمد.

انس بن مالک می گوید:

«از مادرم درباره شمایل حضرت فاطمه سؤال کردم، در جواب گفت: فاطمه مثل ماه در شب چهاردهم یا مثل آفتابی بود که تازه از زیر ابر خارج شده و یا تازه وارد آن می گردید، و رنگ پوستش سفید و روشن بود.»

پدر و مادر حضرت فاطمه زهرا (س)

نام پدر حضرت زهرا (س) محمد بن عبدالله (ص)، خاتم پیامبران الهی و برترین مخلوق خداوند است. مادر حضرت زهرا (س) خدیجه دختر خویلد، از زنان بزرگ و شریف قریش و نخستین بانوی مسلمان در اسلام است که تمام ثروت خود را در راه اسلام صرف کرد.

نام و القاب حضرت زهرا(س)

نام مبارک او، فاطمه (ع) و القابی همچون زهرا، صدیقه، طاهره، مبارکه، بتول، راضیه و مرضیه ذکر شده است. فاطمه، در لغت به معنی بریده شده و جدا شده است. بر اساس احادیث نبوی، علت این نامگذاری بدین جهت است که پیروان حضرت فاطمه (ع) به سبب او از آتش دوزخ بریده، جدا شده و برکنارند.

زهرا به معنای درخشنده است. صدّیقه به معنی کسی است که به جز راستی چیزی از او صادر نمی شود. طاهره به معنای پاک و پاکیزه، مبارکه به معنای با خیر و برکت، بتول به معنای بریده و دور از ناپاکی، راضیه به معنای راضی به قضا و قدر الهی و مرضیه یعنی مورد رضایت الهی.

کنیه های حضرت زهرا (س)

کنیه های حضرت زهرا (س) نیز عبارتند از: ام الحسین، ام الحسن، ام الائمه، ام ابیها و… ام ابیها به معنای مادر پدر است. پیامبر اکرم (ص) دخترش را با این وصف می ستود. حضرت زهرا (س) پس از وفات خدیجه (س) غمخوار پدر و مایه آرامش ایشان بود.

رفتار حضرت زهرا (س) با پدر و مادر

حضرت فاطمه(س) در مکه به مدت 8 سال در راه پیشرفت اسلام و حمایت از پدر در برابر آزار کفار و مشرکان و منافقان تلاش کرد. ایشان در دره شعب ابوطالب، در کنار پدر آزار و اذیت های شرکان را تحمل کرده و موجب تسلی خاطر پیامبر بودند. حضرت زهرا (س) همیشه احترام بسیاری برای پیامبر(ص) قائل بودند. با اینکه روابط آنها سراسر محبت و صمیمیت بود اما مانع از احترام و توواضع ایشان نسبت به پیامبر(ص) نمی شد. حضرت فاطمه(س) پدر را «یا رسول الله» خطاب می کرد.

جایگاه حضرت زهرا(س) در اسلام

زندگینامه حضرت زهرا (س)
زندگینامه حضرت زهرا (س)

حضرت فاطمه(س) جایگاه بسیاری رفیعی در اسلام دارد. 12 امام بزرگوار شیعه (ع) از نسل حضرت زهرا (س) هستند. سوره و آیاتی از قرآن کریم مانند سوره کوثر، سوره انسان، آیه تطهیر و آیه مودت در حق آن حضرت (س) و همسر و فرزندانش نازل گردیده است. علاوه براین دوستی و دشمنی با ایشان، به منزله دوستی و دشمنی با پیامبر (ص) است.

ویژگی های اخلاقی حضرت زهرا(س)

برخی از ویژگی های بارز اخلاقی و انسانی حضرت زهرا(س) که در منابع شیعه و سنی ذکر شده است بدین شرح می باشد:

پارسایی و قناعت به مال اندک و امکاناتی ناچیز، در عین امکان بهره مندی از بالاترین امکانات

انفاق و ایثار فراوان در اشیای مورد علاقه و نیاز خویش

عبادت خالصانه و نیایش به درگاه باری تعالی

تبلور حیا و عفت

الگوی کامل پوشش و حجاب اسلامی

علم و دانش گسترده

مبارزات سیاسی و اجتماعی ایشان – بعد از رحلت پیامبر(ص) در پاسداری از مقام ولایت حضرت علی(ع)

ازدواج حضرت زهرا (س) با حضرت علی (ع)

 

زندگینامه حضرت زهرا (س)
زندگینامه حضرت زهرا (س)

یکی از مهمترین بخش های زندگی حضرت زهرا(س) ازدواج با حضرت علی(ع) بود. شماری از بزرگان قریش که زودتر از دیگران اسلام آورده بودند یا از قدرت مالی مناسبی برخوردار بودند به خواستگاری فاطمه (س) رفتند.

مسئله مهم در ازدواج این دو نفر، علاوه بر مهر و عطوفت، آرامش و تربیت؛ ایمان و تقوا و حفظ دین بود. قرار بود از محفل ساده و بی تکلف و بی ریای آنها، هر لحظه نوری به خواست و اذن خداوند به عرش بلند شود و عرش را نورانی کند.

میزان مهریه حضرت زهرا(س)

مهر حضرت فاطمه زهرا (س) بهایی بود که حضرت علی(ع) با فروختن زره خود پرداخت کرد.

فرزندان حضرت زهرا(س)

ثمره این ازدواج مبارک، پنج فرزند به نام های حسن، حسین، زینب، ام کلثوم و محسن (که در جریان وقایع پس از وفات پیامبر (ص) سقط شد) بود.

همسرداری حضرت زهرا (س)

همسرداری زن به اندازه ای دارای اهمیت است که حضرت علی (ع) می فرماید: جهاد زن، خوب شوهرداری کردن است. حضرت زهرا (س) با آن همه فضیلت، همسری نیکو و مطیع برای امیر مؤمنان علی(ع) بود. حضرت زهرا (س) هیچ گاه حتی اموری را که احتمال می داد علی (ع) قادر به تدارک آنها نباشد، از او طلب نمی نمود.

یکی از نمونه های اطاعت پذیری ایشان از همسر خویش که در تاریخ نقل گردیده است به ماجرای عیادت خلفای اول و دوم از ایشان در ایام بستری بودنشان مربوط می گردد. که حضرت علی (ع) از حضرت زهرا(س) سوال کردند، آیا آن ها را به حضور می پذیری؟

حضرت زهرا (س) و تربیت فرزندان

سیره رفتار حضرت زهرا (س) با فرزندان خود الگویی صحیح برای تربیت صحیح فرزندان است. ایشان با احترام فرزندان خود را مورد خطاب قرار داده و در نتیجه از سوی آنها نیز احترام دریافت می کردند. حضرت زهرا(س) در آموزش، تربیت دینی و اخلاقی فرزندان خود تلاش بسیاری می کردند.

ساده زیستی حضرت زهرا (س) و پرهیز از تجمل

منابع شیعه و سنی نقل کرده ‏اند، امیرمؤمنان و فاطمه زهرا و امام حسن و امام حسین(ع) و خادمه آنان «فضه» طبق نذری که کرده بودند سه روز، روزه گرفتند. شب اول هنگام افطار فقیری در زد، حضرت علی(ع) افطار خود را به او داد. سایرین نیز به او اقتدا کرده و افطار خود را به فقیر دادند و با آب افطار کردند. شب دوم یتیمی در زد و باز افطار خود را به او دادند.

شب سوم نیز اسیری آمد و چیزی طلبید، این بار نیز افطار خود را به او دادند. آنگاه از سوی خدای متعال سوره «انسان» نازل شد. (امالی صدوق، ص216 و 212، کشف الغمه، ج1، ص413 و 417)

ماجرای فدک

حضرت زهرا(س) در جریان غصب فدک و دفاع از خلافت امیرالمومنین(ع) خطبه ای خواند که به خطبه فدکیه معروف است.

عیادت از حضرت زهرا (س) هنگام بیماری

بنابر روایات بسیار، حضرت زهرا (س) تنها 95 روز پس از رسول خدا در این دنیا زندگی کردند. ایشان بر اثر شدت ضربه ای که در هجوم به خانه اش وارد گشته بود در بستر بیماری افتاد. ایشان در آن زمان، حضرت محسن(ع) را باردار بود. اما به دلیل این اتفاق، فرزند خود را از دست داد. در این ایام ابوبکر و عمر درخواست ملاقات ایشان را کرده و از حضرت علی(ع) خواستند که وساطت کند.

حضرت زهرا(س) در ابتدا مخالف حضور آنها بود. اما سرانجام رضایت داد. حضرت فاطمه (س) مرتب می فرمود: «و الله لادعونّ الله علیک عند کلّ صلوه اُصَلّیها». به خدا قسم در هر نمازی که می خوانم تو (ابوبکر) را نفرین می کنم. (صحیح بخاری، ج5، ص177)

زندگینامه حضرت زهرا (س)
زندگینامه حضرت زهرا (س)

شهادت حضرت زهرا(س)

حضرت زهرا(س) مدتی بر اثر ظلم هایی که بر ایشان وارد شده بود در بستر بیماری بودند. سرانجام در روز سوم جمادی الثانی سال یازدهم هجری به شهادت رسیدند. البته در مورد تاریخ دقیق شهادت ایشان اختلاف وجود دارد. اما مشهورترین نقل قول، این است که حضرت زهرا(س) تنها 95 روز پس از رحلت رسول خدا در این دنیا زندگی کرده است. که در 18 سالگی به شهادت رسیدند.


مطالب پیشنهادی:

شهادت حضرت قاسم

شهادت حضرت رقیه (ع)

زندگینامه امام رضاعلیه السلام