غذاهای حساسیت زا

حساسیت غذایی یکی از مشکلات بسیار شایع است. حدود ۵ درصد بزرگ‌سالان و ۸ درصد کودکان با این مشکل مواجه هستند و این آمار همچنان رو به افزایش است. هرچند هر غذایی می‌تواند حساسیت زا باشد اما بیشترین حساسیت غذایی تنها با ۸ نوع غذا ایجاد می‌شود. در این مقاله با انواع غذاهای حساسیت زا و علائم ناشی از مصرف آنها بیشتر آشنا می‌ شویم.

علائم بیماری می‌تواند از چند دقیقه تا چند ساعت بعد از مصرف ماده غذایی بروز کند. در ادامه، بعضی علائم حساسیت غذایی آورده شده است:

تورم زبان، دهان و ورم صورت؛
سختی در تنفس؛
فشار خون پایین؛
استفراغ؛
اسهال؛
کهیر؛
جوش خارش‌دار.

۱. شیر گاو

غذاهای حساسیت زا
غذاهای حساسیت زا

حساسیت به شیر گاو اغلب در نوزادان و کودکان خردسال دیده می‌شود، به‌خصوص اگر زیر شش‌ماهگی با پروتئین شیر گاو در تماس بوده باشند. این یکی از شایع‌ترین حساسیت‌های دوران کودکی است که ۲ تا ۳درصد نوزادان و کودکان نوپا را درگیر می‌کند. بااین‌حال حدود ۹۰ درصد کودکان با رسیدن به سه‌سالگی این مشکل را پشت سر می‌گذارند. این موضوع در بزرگ‌سالان شیوع کمتری دارد.

اگر حساسیت شیر گاو تشخیص داده شود، تنها روش درمانی مصرف‌‌نکردن شیر گاو و محصولات آن است که شامل تمام غذاها و نوشیدنی‌های حاوی مواد زیر می‌شود:

شیر؛
شیر خشک؛
پنیر؛
کره؛
مارگارین (کره گیاهی)؛
ماست؛
خامه؛
بستنی.
همچنین مادران مبتلا به این حساسیت که به نوزاد خود شیر مادر می‌دهند، باید شیر گاو و غذاهای حاوی آن را از رژیم غذایی خود حذف کنند. برای نوزادانی که شیر مادر نمی‌خورند، جایگزین مناسب استفاده از شیرهایی بر پایه شیر گاو است که پزشک توصیه می‌کند.

۲. تخم‌ مرغ

غذاهای حساسیت زا
غذاهای حساسیت زا

حساسیت به تخم‌مرغ دومین مورد شایع حساسیت غذایی در کودکان است. با‌این‌حال ۶۸ درصد از کودکانی که به تخم‌مرغ حساسیت دارند، با رسیدن به شانزده‌سالگی حساسیت را پشت سر می‌گذارند.

علائم حساسیت عبارت‌اند از:

درد گوارشی مانند درد معده؛
واکنش پوستی مانند کهیر یا جوش؛
مشکلات تنفسی؛
آنافیلاکسی (در موارد نادر).

مطالعه دیگری نشان می‌دهد که دادن غذاهای پخته به کودکان دچار حساسیت به تخم‌مرغ می‌تواند زمان لازم برای گذر از این وضعیت را کاهش دهد؛ اما این موضوع برای همه صادق نیست و اگر به تخم‌مرغ حساسیت دارید، ممکن است عواقب مصرف آن شدید باشد؛ به همین دلیل قبل از مصرف هر نوع غذای حاوی تخم‌مرغ باید با پزشک مشورت کنید.

۳. مغزهای درختی

غذاهای حساسیت زا
غذاهای حساسیت زا

حساسیت به مغزهای درختی حساسیت به تعدادی از مغزها و دانه‌هایی است که از درختان به دست می‌آیند و یکی از شایع‌ترین حساسیت‌های غذایی است. برخی از مغزهای درختی عبارت‌اند از:

آجیل برزیلی؛
بادام درختی؛
بادام هندی؛
فندق؛
پسته؛
دانه کاج؛
گردو.
افراد دچار حساسیت به مغزهای درختی معمولا به محصولات غذایی حاصل از این مواد مانند کره و روغن هم حساسیت دارند.

توصیه می‌شود که حتی اگر به یک یا دو نوع مغز درختی حساسیت دارید، از این آجیل‌های درختی استفاده نکنید؛ زیرا حساسیت به یک نوع مغز احتمال حساسیت به دیگر انواع مغزها را افزایش می‌دهد. علاوه‌براین کنارگذاشتن همه آنها راحت‌تر از کنارگذاشتن یک یا دو نوع مغز است و برخلاف سایر حساسیت‌ها، حساسیت به مغزهای درختی معمولا مادام‌العمر است.

۴. بادام‌زمینی

غذاهای حساسیت زا
غذاهای حساسیت زا

حساسیت به بادام زمینی هم مانند حساسیت به مغزهای درختی بسیار شایع است و ممکن است واکنش حساسیتی شدید یا کشنده‌ای ایجاد کند. بااین‌حال، بادام‌زمینی جزو مغزهای درختی نیست؛ بادام‌زمینی نوعی حبوبات است، اما افرادی که به بادام‌زمینی حساسیت دارند، اغلب به مغزهای درختی هم حساس‌اند.

هرچند علت حساسیت به بادام‌زمینی مشخص نیست، تصور می‌شود افرادی که سابقه خانوادگی در حساسیت به بادام‌زمینی دارند، بیشتر در معرض خطرند؛ به همین دلیل گفته می‌شود دادن بادام‌زمینی به کودک ازطریق رژیم غذایی مادران شیرده یا در زمان ازشیرگرفتن ممکن است موجب حساسیت به بادام‌زمینی شود. بااین‌حال مطالعات نشان می‌دهند که دادن زودهنگام بادام‌زمینی ممکن است اثری حفاظتی داشته باشد؛ بنابراین در این موارد با پزشک مشورت کنید.

حساسیت به بادام‌زمینی حدود ۴ تا ۸ درصد کودکان و ۱ تا ۲ درصد بزرگ‌سالان را درگیر می‌کند. بااین‌حال مشکل حدود ۱۵ تا ۲۲ درصد کودکانی که به بادام‌زمینی حساسیت دارند، با رسیدن به دوران نوجوانی برطرف می‌شود.

۵. جانوران دریایی

غذاهای حساسیت زا
غذاهای حساسیت زا

حساسیت به جانوران دریایی به‌دلیل حمله سیستم ایمنی بدن به پروتئین‌های ماهی‌های رده سخت‌پوستان و نرم‌تنان ایجاد می‌شود. این جانوران شامل موارد زیر هستند:

میگو؛
خرچنگ؛
لابستر؛
ماهی مرکب؛
صدف.
شایع‌ترین چیزی که حساسیت به غذای دریایی را ایجاد می‌کند، پروتئینی به نام تروپومیوزین است. سایر پروتئین‌هایی که ممکن است پاسخ ایمنی ایجاد کنند، آرژینین کیناز و زنجیره سبک میوزین هستند.

علائم حساسیت به جانوران دریایی معمولا سریع ایجاد می‌شود و شبیه دیگر حساسیت‌های غذایی  است. بااین‌حال حساسیت واقعی به غذاهای دریایی گاهی به‌سختی از واکنش منفی به آلاینده‌های غذای دریایی مانند باکتری، ویروس یا انگل تشخیص داده می‌شود؛ زیرا هر دو علائم مشابهی دارند و می‌توانند مشکلات گوارشی مانند استفراغ، اسهال و معده درد ایجاد کنند.